Geotekstil

geotekstil

Yol inşaatlarında, taban zemininin gerilme-şekil değiştirme ve mukavemet özelliklerini iyileştirmek amacıyla geosentetiklerle güçlendirilmesi önemli bir uygulama alanıdır. Bununla birlikte, bu tür bir güçlendirmenin dinamik bir problem olduğu unutulmadan, malzemenin davranış özelliklerinin tekrarlı yükler altında yapılacak incelemelerle belirlenmesi gerçekçi bir yaklaşım olacaktır. Bu çalışmada, ince  üniform kum sınıfındaki bir taban zemininin değişik geotekstil türleri ile güçlendirilerek tekrarlı yükler altındaki dayanım özelliklerinin değişimi araştırılmıştır. Deneyler, laboratuvar koşullarında dinamik burulmalı kesme deney aleti ile belirli bir rölatif sıkılıkta hazırlanan suya doygun kum numuneleri üzerinde gerçekleştirimiştir. İzotropik koşullarda ve drenajsız olarak gerçekleştirilen bir seri deney sonucunda rastgele dağılımlı geotekstil güçlendirmesinin zeminin dinamik yükler altındaki mukavemetini belirgin bir şekilde arttırdığı gözlenmiştir.

Kullanım Alanları

Bu çalışmada, geotekstil güçlendirmesinin yol taban zeminlerinin deprem sırasındaki sıvılaşma dayanımlarına etkilerini inceleyebilmek amacıyla, gerilme kontrollü tekrarlı burulmalı kesme deneyleri yapılmıştır. Bu amaçla, izotropik olarak konsolide edilmiş Toyoura kumları üzerinde, farklı geotekstillerle (örülü ve örgüsüz), farklı katmanlarla ve değişik kayma gerilmesi oranlarında deneyler gerçekleştirilmiştir. Sıvılaşma dayanımlarını belirleme amacı ile yapılan bu burulmalı dinamik kesme deneylerinde, değiştirilen deney parametrelerinin sonuçlar üzerinde çok önemli oynadıkları belirlenmiştir.

Elde edilen sonuçlara göre, örgüsüz geotekstiller örgülü geotekstillere göre daha başarılı sonuçlar vermiştir. Bunun sebebi, örgüsüz geotekstillerin sahip oldukları daha yüksek elastisite modülü ve sürtünme katsayısı değerleri ile açıklanabilir. Örgülü ve örgüsüz geotekstiller arasındaki sıvılaşmaya neden olan çevrim sayısı arasındaki farklılıklar, %50 seviyelerine varmaktadır.

  • Geotekstiller

Geotekstiller, geogridler, geomembranlar, geonetler, geokompozitler ve geosentetik kil kaplamaları ve diğer bazı ürüneri de kapsamına alan geosentetikler geleneksel malzemelerle birlikte kullanılmakta ve başlıkları ile özetle şu avantajları sağlamaktadır: kontrolü, imalat kalite kontrolü, maliyetteki kazanımlar, teknik üstünlük, inşaat süresini kısaltma, malzemede geliş ve çevresel duyarlılık.

  • Ayırma Fonksiyonu

Geotekstil, ince daneli zemin ile kaba daneli zemin ara yüzeyine yerleştirildiğinde ayırma fonksiyonu görür. Böylece üst yapıdan gelen dinamik veya statik yükten dolayı oluşacak malzeme karışımını önlemiş olur.

  • Filtrasyon Fonksiyonu

Geotekstil, bi filtre gibi davranarak, suyun geçişine izin verir ama buna karşın belirlenmiş en küçük dane çaplı zemini tutar ve sürüklenmesine izin vermez. Geotekstil, su akımına karşı yerleştirilir. Filtrasyon işinde kullanılacak geotekstilin uygun maksimum gözenek açıklığı, yeterli su geçirgenliği, sıkışmadan az etkilenme ve yüksek poroziteye sahip olması istenir. Geotekstilin yerleştirilmesinden sonra zemin içindeki su ile birlikte, bir miktar ince daneli zemin de taşınır. İlk etapta taşınan bu malzeme geotekstileden mutlaka geçmelidir. Böylece geoteksitilin, karşısında ve içerisinde ince malzemenin bulunmadığı bir tabaka oluşur. Bu doğal olarak eklenmiş bir fitre görerek küçük parçaların geçmesini önler. Ufak parçalar geotekstil bünyesinde tutulursa; az geçirimli bir tabaka oluşur ve suyun akışı engellenir.

  • Drenaj Fonksiyonu

Geotekstil kendi düzlemi boyunca (bünyesindeki) sıvı veya gazı istenilen çıkışa doğru taşır. Bu iletim sırasında, sıvı yada gaz geotekstilin bünyesinde toplanır ve kendi bünyesi içerisinde aktarılır. Geotekstiller zemine nazaran çok geçirgendir. Özellikle gözenekli olduklarında ve yeter eğim sağlandığında , kendi düzlemlerinde su akımı sağlanabilir. Tünel,düşe dren, rezevuar kaplamaları, temel duvarları gibi suyun tahliye edilmesi gereken inşaat alanlarında bu nedenle kulalaınımı faydalı olmaktadır.

  • Koruma Fonksiyonu

Geotekstil, deformasyonu ve gerilmeyi azaltarak ya da yayarak istenilen malzemeyi korur. İki malzeme arasına yerleştirilen geotekstil (örneğin asfalt kaplama ile eski yol kaplaması arasına veya geomembran ile agrega arasına) malzemelerden birini korur (asfalt kaplama veya geomembran).

  • Yalıtım Fonksiyonu

Geotekstil, geçirimsiz bir tabaka oluşturmak için bitüm veya plastik yalıtım malzemeleriyle doygun hale getirilir. Bir çeşit membran görevi görür. Özellikle yeni kaplama yapılacak eski kaplamalı yolların üzerine serilir. Geotekstilin, yeterli miktarda bitümü tutma özelliği olması gerekir.
Sonuç olarak Mekanik ve Hidrolik olarak iki ana grupta incelenebilen; donatı, güçlendirme, ayırma, yalıtım, filtrasyon ve drenaj olabilen geosentetiklerin son 20-30 yılda kullanımlarının giderek artmakta ve inşaat mühendisliği ile ilgili problemlerin çözümlerinde etkin oldukları gerçektir. Geleneksel yöntemlerin yerine çok çeşitli işlerde kullanılabilen bu malzemeler zemine doğal olarak sahip olmadığı yeni özellikler kazandırıp mühendislik parametrelerini geliştirmekte, direkt ve endirekt avantajlar sağlamakta ve muhtelif geri kazanımlara neden olmaktadır. Bu bildiri  kapsamında kullanıldıkları yerlere göre sağlanan faydalar da kapsamlı bir şekilde irdelenmiştir.

 

Kullanım Alanları - Kullanım Şemaları

Capture
Capture1
eb9e6914
1020893
Talep Formu
close slider

E-posta ve telefonla bilgilendirilmeyi kabul ediyorum.*
Gizlilik Sözleşmesi'ni okudum onaylıyorum.*